Adam Olmak, Âdem olmaktır


Ahmet Dulkadiroğlu

Ahmet Dulkadiroğlu

Okunma 07 Ekim 2014, 17:58

Adam Olmak, Âdem olmaktır

Adam’ın aslı Âdem’dir.Âdem’den galattır.Dolaysıyla adam olmak,aslında Âdem olmaktır.Adam olmak,çalışıp ilim tahsil etmek ve bu sayede alınan bilgi ve irfan ile , hayatın her alanında   devamlılık gösteren duruş- davranış güzelliği kazanmaktır .Onun için büyükler :

”Evladımız okusun,adam olsun,yahut  büyüsün adam olsun” derler.Fakat  “adamlık” bu ‘okuma ‘  ve ‘büyüme’nin sonunda ulaşılan mevkii ve makamla değil,kişide bulunması gereken  güzel hasletlerin  varlığı ile  anlam kazanır.

Bazen sorulduğunda, ‘falan kişiyi tanır mısın ‘ ? Tanırım,’adamım’ denilir.Buradaki ‘adam ‘ dosttur,iyi biridir.Bazen çocuğa, “Oku da adam ol baban gibi“ deriz.Bazen bir kimse hakkında kanaati sorulduğunda “adam gibi adam “cevabı verilirse ‘olumlu ‘ olduğunu anlarız. Veya bir iş bir kimse tarafından iyi yapılmamışsa ‘adam gibi yap’ diye uyarırız.Okumak,Adem olmanın,adam olmanın başlangıcıdır.Okumamak,odun gibi kuru ağaçtır.Dalı,gölgesi olmaz.
Aslında iyi adam dediğimiz kendimize en çok benzeyendir. Namık Kemal, “Ademin hayvanı yatı yemekle, insaniyeti okumakla kaimdir.” Demektedir.Arif Nihat Asya, ‘adam’ı manzumesinde şöyle tarifler ; “ Adamlar bilirim : Sönük ,/ Adamlar bilirim : Çürük / Adamlar bilirim : Rozetleri yüreklerinden büyük.”
Ünlü şair Bâki, Adam’ı : “ İnsan-ı kâmil olmağa sa’y eyle,âdem ol “ derken Nef’i , “Marifet kesbeyle ta bir âdem ol, âdem gibi “ şeklinde  tarif ederken,ilk insan Âdem’e atıf yaparlar.Mehmet Akif Ersoy da, ‘adam’ı ‘,” Sözü sağlam,özü sağlam,adam ol,ırkına çek.” Olarak tarif etmektedir.
Gönül dünyamızı aydınlatan Yunus Emre de, adam’ı  Adem’e bağlamaktadır. Miskin Adem oğlanı nefse zebun olmuştur. / Hayvan canavar gibi otlamağa kalmıştır.”

Anlaşılmaktadır ki bizim kültürümüzde adam’ın tam karşılığı kâmil insandır. Böyle olduğu içindir ki,her insan, “adam” değildir.Hele, “Baştan aşağı iffet olan “ Yusuf Peygamber hiç değildir.

Yusuf Peygamber (a.s.),Mısır Firavunlarını mağlup edip tahta geçip hazinlerine sahip olduktan sonra karnı acıktığında bir parça bayat arpa ekmeği yemeyi adet haline getirmişti. Yakınlarından biri bir gün :

“Efendim.bütün Mısır avucunuzun içinde,her türlü dünya nimetleri önünüze serili olduğu halde,niçin arpa ekmeğine rağbet edersiniz. ?” diye sorunca Yusuf  as;

“Açları unuturum diye tokluktan korkarım.” Cevabını verir. Eğer idrakine varılabilse Oruç ibadeti de tokların açları unutmamasına vesile değil midir ?
Adam olmanın mal mülk sahibi olmakla veya dünyaya hükmetmekle de yakınlığı yoktur.Mevlana’nın söyleyişi ile, “Öyle adamlar gördüm üstünde elbise yok/ Öyle elbiseler gördüm içinde adam yok.”

Hasılı Şems-i Tebrizi’nin dediği gibi, “Hayatta her şey olabilirsin; Fakat mühim olan hayatın içinde “adam “ olabilmektir.


Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.