Sınav döneminde olumlu düşünce başarı için bir anahtar

Türk eğitim sisteminde; bir kişinin belli bir makama, göreve kısacası hedefine ulaşabilmesi için çeşitli engeller karşısına çıkmaktadır. Bunları başarılı bir şekilde atlatan kişi hedefine ulaşmış olur.

Sınav döneminde olumlu düşünce başarı için bir anahtar

Sınav döneminde olumlu düşünce başarı için bir anahtar

Türk eğitim sisteminde; bir kişinin belli bir makama, göreve kısacası hedefine ulaşabilmesi için çeşitli engeller karşısına çıkmaktadır. Bunları başarılı bir şekilde atlatan kişi hedefine ulaşmış olur.
Bu engellerden bir tanesi de sınavdır. Artık günümüzde ortaokuldan liseye geçerken TEOG, liseden üniversiteye geçerken YGS-LYS, üniversiteden mesleğe geçebilmek için KPSS-YDS-ALES gibi çeşitli harf cambazlıkları şeklinde sınavlara tabi tutuluyoruz. 
Bu sınavların öyle bir rolü var ki; başarılı olabilmek için sadece çalışmak gerekmiyor. Sınavda başarılı olabilmek için hazırlık döneminde kendimizi; biyolojik, psikolojik ve sosyolojik olarak zinde tutmamız gerekiyor. 

‘’Kaygı; tehdit edici bir durum karşısında birey tarafından hissedilen huzursuzluk ve endişe durumu olarak tanımlamaktadır.’’ (Işık, 1996)
Kaygı; sınavların hazırlık döneminde pek çok öğrencinin karşılaştığı bir durumdur. Aslında kaygı öyle bir şeydir ki, miktarını kaçırırsak zarar verir; dozunda kullanır isek bizim için bir motivasyon kaynağı olabilir.
‘’Kaygı düzeyinin yüksek olması, bireyin daha katı, daha basit davranışlara gerilemesine, endişeli olmasına ve memnun etmeye aşırı odaklanmasına neden olmaktadır. Bununla birlikte orta düzeydeki kaygının organizmayı uyarıcı, koruyucu ve motive edici özelliği vardır. Kaygı iyi yönetildiğinde, bireyin başarılı olmak için daha fazla çalışmasına, yaşanacak olumsuzluklara karşı önlem almasına yardımcı olmaktadır.’’ (Akgün, Gönen ve Aydın, 2007)
    
Olumsuz düşünmek, bizleri kaygının yüksek düzeyi ile baş başa bırakmaktadır. Sınav döneminde psikolojik olarak sağlıklı olabilmemiz için kesinlikle olumlu düşünceler ile iç içe olmalıyız. Olumlu düşüncenin sınav dönemindeki rolünü güzel bir örnekle açıklayalım.

‘’Üniversite sınavına hazırlanan bir Anadolu Lisesi öğrencisi Tunahan’ın üniversitedeki hedefi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü. Tunahan sınav dönemine girmeden okul psikolojik danışmanı ile bu bölümün puanlarını gözden geçiriyor ve istediği bölümün 400 puan civarı ile öğrenci aldığını öğreniyor. Tunahan bu puanı alarak üniversitede istediği bölüme gitmek için çalışmalarına başlıyor. Tabi ki her zaman her şey yolunda gitmeyebiliyor. Özellikle de sınav döneminde en başarılı öğrencinin bile başına bir olumsuzluk geliyor. Dershanede denemelere giren Tunahan birinci denemeden Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümüne yetecek bir puan alamıyor. İlk deneme sonuçta diyip kafasına takmıyor ve yoluna devam ediyor. Bu olay üç, dört, beş… diye devam ediyor. Halen hedefindeki bölümü kazanmak için yeterli puan alamayan Tunahan; ‘’ Kesin yapamayacağım, PDR’yi kazanabilecek bir puan alamayacağım, ben çok beceriksizim’’ gibi düşüncelerle aklını karıştırıyor. İşte tam da burada beynimizin negatif tarafı görevini tamamlamış oluyor. Bu görev başarı ile sonuçlanacak mı işte orası halen
Ben denemelerde istediğim puanı alamıyorum. Ben aldığım bu puanlarla PDR bölümüne gidemem. Babam da zengin değil ki özel üniversiteye göndersin. Bugün eve gidip bu puanla gidebileceğim bölümlerden birini seçmem gerekiyor. Bu hedef beni aşıyor. Kendi seviyeme göre bir hedef seçmeliyim.
‘’Zaten baba parasına güvenerek abes puanlarla özel üniversitelerin önemli bölümlerine gidenlerde böyle bir şey olmuyor.’’
‘’Onların tuzu kuru anlayacağımız.’’
Öğrenci bu tepkiyi verdiği anda zaten bu sınavı otomatikman kaybetmiş oluyor. Sınava daha üç dört ay olmasına rağmen kafasında kaybediyor. Öğrenci negatif düşüncelerin oyununa yenik düşüyor.
Öğrencinin diğer bir vereceği tepki ise,
 ‘’Bu denemede istediğim puanı alamadım. Âmâ daha sınava uzun bir süre var. Bu süre zarfında hedefim olan puanı alabilecek seviyeye çıkabilirim. Ben bunu yapabilirim. Eğer kendime bu hedefi layık gördüysem bu yapabileceğim anlamına geliyor.’’
Öğrenci bu tepkiyi verdikten sonra,
 ‘’Bugün akşam evime gidince deneme kitapçığımı açıp yanlışlarımı kontrol ederek, neden yanlış yaptığıma bakacağım. Ve bir dahaki sınava daha hazır bir şekilde gireceğim.’’
Öğrenci negatif düşüncelerin oyununa gelmiyor. Onların kötü oyununu bozuyor ve sınav döneminde kendini psikolojik olarak hazır bir duruma getiriyor.

Bir diğer tabirle; hani kendimizi kötü bir şeyin içinde buluruz, o işin içinden çıkamaz hale geliriz. Ve o zaman ağzımızdan bir söz çıkar.
‘’Bismillahirrahmanirrahim.’’
Besmeleyi çektikten sonra işimiz o kadar rahatlar ki. Kötülükler bizim yolumuzdan çekilir.
Bu da öyle bir şeydir. Öğrenci bu kötü duruma düştükten sonra ‘’Bismillahirrahmanirrahim’’ sözü ile yoluna azimli bir şekilde devam eder.
Gördüğümüz gibi, bir öğrenci aklındaki negatif düşüncelere yenik düştü. Hem de hiçbir güç gösteremeden. Korkak gibi oynadı. Savaşmayı göze alamadı. Ve kaybeden oldu. Diğeri ise, yapabileceğine inandı. Olumsuzluklardan bir olumlu taraf buldu. Ve kazanan oldu.
Bu yüzden de sınav döneminde hiçbir şey bizim istediğimiz gibi gitmeyebilir. Önemli olan bu olumsuz durumlardan nasıl olurda olumlu bir şey çıkartabilirim demektir. Unutmayın; karşımıza olumsuz durumlar çıkabilir. Bunlar bizim için birer imtihandır. Önemli olan bu olumsuzluklara karşı güçlü kalıp onları devirmektir.


Kaynakça
Işık, E. (1996). Nevrozlar. Ankara: Kent Matbaası
Akgün, A., Gönen S. ve Aydın, M. (2007). İlköğretim Fen ve Matematik Öğretmenliği Öğrencilerinin Kaygı Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, [Online]: www.e-sosder.com adresinden 16 Temmuz 2008 tarihinde indirilmiştir.


Ömer Faruk AKBULUT
Ahi Evran Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Omerfaruk2540@gmail.com

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.