Navlunlu yükleme, Navlunsuz yükleme


İ.Hakkı Yıldırım

İ.Hakkı Yıldırım

Okunma 18 Ocak 2013, 12:09

Uluslar arası tanımlamasıyla INCOTERMS olarak bilinen kuralların, yanlış bilinenleri bir kenara bırakacak olursak eksik bilinenleri ve bilinmeyenlerini bir kağıt üzerine üst üste yazsak, hiç şüpheniz olmasın ki doğru bilinenlerinden çok daha fazla bir miktara ulaşırız. Kabaca 1996 yılından bu tarafa IMCOTERMS konusunu anlatageliriz. Yanlış anımsamıyorsam 1998 yılında “İhracatta Teslim Şekilleri ve Nakliyat” konusu başlığı ile kitabını da çıkardım. Sanıyorum ki o kitap birkaç baskı yaptı ve şu anda da internette ücretsiz biçimde ulaşılabiliyor (arama yapıldığı takdirde ulaşılması mümkün, anahtar sözcükler olarak “İhracatta Teslim Şekilleri ve Nakliyat” kullanılabilir) Bu yayının tek eksiği, INCOTERMS’in 2000 versiyonuna göre yazılmış olunması. Ancak son yıllardaki eğitimleri elbette ki 2010 versiyonun göre veriyorum. Eğitimleri verirken ilk slaytta iki resim sunarım, bu resimlerden ilki, INCOTERMS’in fiyatlandırma fonksiyonuna, diğeri ise risk tayini fonksiyonuna vurgu yapar. Dinleyenlerime hep şunu söylerim; “sizler, INCOTERMS’in fiyatlandırma üzerindeki etkisini eksik te olsa az ya da çok biliyorsunuz. Ancak risk etkisini, yani malın kayıp hasar ve zayi riski etkisi, ne yazık ki ihracatçılarımız ve ithalatçılarımız tarafından hiç bilinmez. Yani, her hangi bir teslim şekli ile (örneğin FOB) mal ihraç ettiğiniz zaman, yüklenen mala hasar geldiğinde ya da mal zayi olduğunda kimin (alıcı/satıcı) hangi pozisyonda olduğu genellikle hiç bilinmez”

Gerçekten de dış ticaret işlemleri ile uğraşanlar bu bilgi eksikliğini adeta iliklerine kadar yaşarlar. Hatta INCOTERMS ile ilgili bir başka yanlış anlaşılma da şudur; bu terimler genellikle ödeme şekilleri ile karıştırılır. Şu suale çok maruz kalmışımdır; “Hocam, biz yüklemeyi FOB yaptık, ödemeye de hak kazanmış bulunuyoruz, neden bizim ödememizi hemen yapmıyorlar?” Hatta bu soruyu soranların konteyner yüklemesini karayolu nakliye aracına (TIR’lara) yaptıklarını öğrenince, güya en çok bilinen FOB terimi üzerinde bile ne denli derin bilgi eksikliği yaşandığı bir kez daha ortaya çıkıyor. Ama ben bugün bunlar arasında bilhassa ‘navlun’ ifadesi üzerine eğilmek istiyorum.Türk Dil Kurumu sözlüğü navlunu “bir yerden başka bir yere taşınmak için gemiye alınan eşyanın bütünü” olarak tanımlıyor. Bakınız, bu ifadedeki “gemi” ifadesini bilhassa kalın olarak yazdım. Çünkü, navlun ifadesi, su yolu taşımalarını ifade eder ve ICC tarafından yayınlanan INCOTERMS kılavuzunda da aynı sisteme sadık kalınmıştır. Baklayı ağzımızdan çıkaralım, konteyneri TIR’a ya da trene (veyahut uçağa) yüklediğinizde ödenen ücret navlun (freight) değil taşıma ücreti (carriage) olarak geçer. (Kaynak: Asım ÇALIŞ – Dış Ticaret Teslim Şekilleri’2007) Hem karayolu yüklemesi yapıp hem de navlun ifadesini kullanamayız. “Hocam biz kullandık ama bir şey olmadı” diyenlere eğitimlerde söylediğimi tekrar ediyorum. Bundan sonra yaşamayacağınız anlamına gelmez. Dış ticarette bütün belgelerin bir ahenk içinde bulunması, bilhassa banka kanalı ile yapılan ve yapılacak ödemelerde (akreditif gibi) hayati önem taşır. Aşağıda yer alan tablo, konuyu biraz daha netleştirecektir kanısındayız;

 


İster ihracat yapılıyor olunsun, isterse ithalat, tüm dış ticaret işlemlerinin hem uluslararası kurallara uygun olması hem de tüm belgelerin birbiri ile uyumlu olması gibi iki temel vazgeçilmez ve ihmal edilemez özelliği mevcuttur. Bilhassa belgeler üzerindeki bilgilerin, birbiri ile çelişmemesi gerekir. İhracat işlemlerinin iki temel kanattan ibaret olduğunu, ikincisinin (yani operasyon bilgileri olarak isimlendirdiğimiz boyutunun) aslında bir süreç takibi olduğunu göz önüne alırsak, sadece navlun değil, tüm terimlerin yerinde ve doğru olarak kullanılmalarının önemi ortaya çıkar. Bu konudaki yaşanmış tecrübelerimizi, INCOTERMS’2010 uygulamalarına yönelik yenilikleri ve diğer hususları ileriki makalelerde sizlerle daha detaylı biçimde paylaşmaya çalışacağım.

Sağlıkla kalınız efendim,
[email protected]

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.